ډبــره او اوبــه

ډاکتر فاروق أعظم
کابل – ۲۰ مئ ۲۰۱۴

ډبره درنه او اوبه سپکي دي. ډبره هرځای او هروخت پخپل شکل څرګندیږي؛ خو اوبه د هر لوښي شکل اخلي او د حالاتو سره سم ځان بدلوي. ډبره یوازي د جامد په ډول ګورو خو اوبه د هوا په مقتضاء د مایع، غاز او جامد په شکل تغییر مومي. ډبره که پیړۍ پر ځای پرته وي لږ بدلیږي خو اوبه په کم وخت کی خپل خوند او رنګ دواړه بایلي. ډبره که ماته سي بیرته نه سره یو کیږي، خو اوبه که بیلي سي بیرته سره ورځي. غرونه سرلوړی ولاړ وي او اوبه پر ټیټو ځي. ډبره سخته ده او اوبه نرمي.

که ډبره له غره راولویږي، په لار کي واړه شیان ترځان لاندي کوي او پر تیریږي؛ که غټ ممانعت یی په مخکی راغی ټګر ورسره کوي؛ که زور یی په ورسید پر تیریږي او که نه بیا نو ورته دریږي، حرکت له لاسه ورکوي او جبر ته په تسلیمۍ د تقدیر انتظار باسي. خو اوبه له لومړي سره کوښښ کوي چی موانع د ځان ملګري کړي. غرور نه کوي؛ سپکو ته پر سر ځای ورکوي نو ځکه تر نورو یې په اسانه په ځان پسې کشوي. که د اوبو په مخکی مانع راسی ټکر نه ورسره کوي بلکي د فرار لار ورڅخه لټوي. که د فرار لار پر بنده وه، بیا نو صبر کوي، په اتحاد او اتفاق سره ځان قوي کوي. چي ځان یی ښه قوي کړ یا تر مانع ځان باسي او یا مانع او بند ماتوي.

ډبره د لوی مانع په وړاندی مقاومت له لاسه ورکوي او ورته دریږي. خو اوبه د مشکل څخه د وتلو د لاري د پیدا کیدو اراده له لاسه نه ورکوي او په هر حالت کی هدف – خپل اصل (رود یا دریاب) ته د رسیدو تلاښ کوي. اوبه په عین نرمۍ کی سرسختي، سازشکاري، لجوجي او هدف ته د رسیدو په لار کي د ټینګي ارادې څښتني دي.

غر که د عظمت نخښه ده نو اوبه د قوت. که غر د تحمل سمبول دی چي واوري او ږلۍ پر اوري خو له ځایه نه ښوري؛ اوبه بیا د بردبارۍ او تحمل ښکاره مثال دی چی درنې کښتۍ یې پر سینه تیریږي. غر که په ولاړه کي دبدبه لري، د اوبو قوت په حرکت کي دی. غر که په ولاړه عظیم دی، اوبه په پروته کي دریاب. د غره سر ته که ختل زور غواړي، د اوبو پر سر تلل هم مهارت ایجابوي. د غره سره که څوک احتیاط ونه کړي رالویږي، خوږیږي او مري؛ د اوبو سره هم پام په کار دی، که نه، څوک غرقوي او وژني یې. که د غره په زړه کی خزانې دي، د اوبو په تل کي هم ملغلري دي.

که څه اوبه د ژوند مهمه وسیله ده خو انسانان پر وچه، غرو، دښتو او ریګو کی ژوند کوي. همدا غرونه دي چی په ډیر تمکین او متانت دریابونه دریابونه اوبه د واوري په شکل پرخپلو اوږو ګرځوي. د اوبو قدر په همدې ډبرو او شګو دی. خو اوبو هم، همدغو غرو او رغو ته ژوند وربخښلی دی. دواړه نعمتونه دي خو هریو خپل خپل ځای لري. غر او اوبه دواړه قوتونه دي چی ورڅخه ګټه او تاوان زموږ په مهارت اړه لري.

پښتانه تر ډیره حده په خوی ډبره دي؛ نه زور تراوسه اوبه کړیدي او نه یې خپله دریاب ته لار موندلې ده.